Tüccarlar için İslami Finans Sözlüğü
Bu merkezde kullanılan Arapça terimler — forex ve alım-satımla ilgisiyle birlikte kesin olarak tanımlanmıştır.
Riba
Ödünç verilen paraya garantili herhangi bir getiri veya paranın zaman değeri için tazminat. İslami finansta en yaygın şekilde yasaklanan unsur. İki alt türü vardır: riba en-nesie (gecikmiş ödemede faiz) ve riba el-fadl (emtia takasında fazlalık). Forex gecelik swap'ları riba en-nesie kapsamına girer.
Garar
Bir sözleşmede aşırı belirsizlik — konunun varlığı, fiyat, teslimat veya karşı tarafın yükümlülükleri hakkında belirsizlik. Küçük garara göz yumulur (bazı yorumlarda henüz yakalanmamış balığı bir balıkçıdan satın alabilirsiniz). Büyük garar sözleşmeyi geçersiz kılar. CFD'ler aktif tartışma konusudur çünkü dayanak varlık sahiplenilmek yerine yalnızca referans alınır.
Kumar / Maysir
Pure speculation where the outcome depends on chance, with no productive economic basis. Scholars distinguish this from analytical trading with risk management. The line: trading with a written strategy, position sizing, and risk control is commerce; revenge trading on hunches with maximum leverage is qimar.
Mubah
İzin verilen — ne teşvik edilen ne de caydırılan bir eylem. Varsayılan kategori. Ticaret, alışveriş, ortaklık ve para takası klasik olarak hepsi mubahtır.
Müştebihat
Matters where the halal/haram ruling is unclear — where scholars genuinely disagree or where the structure is novel. The prophetic guidance: "Whoever leaves what is doubtful for what is not, has protected his religion." Many derivative instruments fall here.
Bai' al-sarf
Bir para birimini diğeriyle değiştirmek için klasik İslami sözleşme. Koşullarla caizdir: elden ele takas, ertelenmiş takas yok, faiz yok. Bu koşullar korunursa spot forex'in caiz olduğunu savunmak için kullanılan tarihsel temeldir.
Tekabüd
Bir para takasının her iki tarafının da sözleşme anında zilyetliği alması gereken koşuldur. Modern yorumda, elektronik takas yaygın olarak eşdeğeri olarak kabul edilir — işlem hemen hesabınıza yansır. T+2 bankalar arası takas tartışmalıdır.
Helal
İslam hukuku tarafından izin verilen. Haramın zıddı. Eylemlere, gıdalara, sözleşmelere ve kazançlara uygulanır. Finansta: şeriat ilkelerine uygun olarak yapılandırılmış bir işlem.
Haram
İslam hukuku tarafından yasaklanmıştır. Finansta: riba, büyük garar, kumar içeren veya haram sektörlerle (domuz eti, alkol, haksız kullanım için silah, geleneksel kumar, geleneksel sigorta vb.) uğraşan herhangi bir sözleşme.
Mekruh
Hoş görülmez ama yasak değildir. Helal ile haram arasında bir kategoridir. Bazı âlimler belirli spekülasyon biçimlerini buraya yerleştirir — kesinlikle yasak değildir ama mümkün olduğunca kaçınılmalıdır.
Fetva
Yetkin bir âlim (müftü) tarafından belirli bir konuda verilen resmi hukuki görüş. Seküler anlamda kanun değildir — Kur'an, hadis ve fıkhi yönteme dayanan âlimin hükmüdür. Farklı âlimler aynı soruda farklı fetvalar verebilir.
Zekât
İslam'ın beş şartından biri olan yıllık zorunlu sadaka. Bir kamerî yıl elde tutulan, nisap üzerindeki servetin %2,5'i. Alım-satım sermayesi ve gerçekleşen kazançlar için geçerlidir. Bakınız zekât rehberi.
Nisap
Üzerinde zekâtın farz olduğu asgari servet eşiği. Ya 85 gram altın değerine (daha muhafazakâr eşik) ya da 595 gram gümüş değerine (daha kapsayıcı) göre belirlenir. Çoğu çağdaş âlim kişisel zekât için gümüş ölçütünü kullanır.
Havl
Zekâtın uygulanmasından önce servetin tam bir kamerî yıl boyunca nisap üzerinde tutulması gerekliliği. Aktif tüccarlar genellikle sabit bir yıllık tarih seçer (genellikle Ramazan'ın başlangıcı) ve toplamın yıl boyunca nisap üzerinde kalması koşuluyla o tarihteki bakiyeye göre hesaplama yapar.
Sukuk
Tahvillerin İslami finans karşılığı — ancak borç aracı yerine gerçek varlıklarda mülkiyet sertifikaları olarak yapılandırılmıştır. Getiriler faizden değil, kâr paylaşımı veya kiradan gelir. Sukuk, aksi takdirde geleneksel tahvil tutacak sabit gelirli yatırımcılar için helal alternatif olduğu için burada belirtiliyor.
Murabaha
Satıcının malın maliyetini artı üzerinde anlaşılan bir kâr marjını açıkladığı bir satış. İslami bankacılıkta faize dayalı borç vermeye helal bir alternatif olarak kullanılır. Forex alım-satımıyla doğrudan ilgili değildir ancak İslami finans tartışmalarında sıkça karşılaşılır.
Mudaraba
Bir tarafın sermaye sağladığı, diğerinin ise emek veya uzmanlık sağladığı bir ortaklık. Kârlar önceden kararlaştırılan orana göre bölünür. Zararlar, işçi ihmalkâr olmadıkça sermaye sağlayıcı tarafından karşılanır. Fon yönetimi için İslami model.
AAOIFI
İslami finans için Bahreyn merkezli standart belirleme kurumu. İslami bankalar, sukuk ihraççıları ve şeriat denetim kurulları tarafından yaygın olarak referans alınan şeriat standartları yayımlar. Para birimi alım-satımına ilişkin standartları (FAS 1 ve ilgilileri) forex'in bilimsel tartışmalarında yaygın olarak alıntılanır.
Mezhep
Dört ana Sünni mezhep (Hanefi, Maliki, Şafi, Hanbeli) ve Şii mezhepleri (en büyüğü Caferi). Her birinin hüküm çıkarmada kendi metodolojik yaklaşımı vardır. Çağdaş finansal konularda, her mezhep içindeki çağdaş âlimler farklı hükümler üretmiştir. Mezhebinizi bilmek, forex hakkındaki geçerli görüşünüzü belirlemenin başlangıç noktasıdır.
Fıkıh
İslam hukuku — temel kaynaklardan (Kur'an ve Sünnet) pratik hükümler çıkarmanın beşeri disiplinidir. "Fıkh el-muamelat" finansal işlemlerle ilgilenen dalıdır. İlahi kaynak olan şeriatın kendisinden farklıdır.
İçtihat
Yetkin âlimlerin, klasik kaynaklarda doğrudan ele alınmayan konularda yeni hükümler türettiği süreç. Modern finansal araçlar içtihat gerektirir çünkü klasik fıkıh literatürü yazıldığında var değillerdi. Forex hakkındaki âlim görüşlerindeki farklılık, aynı yeni yapı üzerinde farklı içtihatları yansıtır.